Công đoàn và vai trò của tổ chức công đoàn trong quan hệ lao động
  (Cập nhật: 5/23/2014)

CÔNG ĐOÀN VÀ VAI TRÒ CỦA TỔ CHỨC CÔNG ĐOÀN

 TRONG QUAN HỆ LAO ĐỘNG

                                                                                 

     Cách đây 85 năm , ngày 28/7/1929, tại số nhà 15 phố Hàng Nón – Hà Nội đã diễn ra Đại hội thành lập Tổng Công hội Đỏ Bắc Kỳ. Đây là sự kiện trọng đại đánh dấu mốc son chói lọi trong lịch sử phong trào công nhân và Công đoàn Việt Nam. Lần đầu tiên giai cấp công nhân Việt Nam có một đoàn thể cách mạng rộng lớn, hoạt động có tôn chỉ, mục đích, phản ánh được ý chí, nguyện vọng của đông đảo công nhân, lao động Việt Nam. Tại Đại hội lần thứ V Công đoàn Việt Nam (tháng 11/1983) đã quyết định lấy ngày 28/7 hàng năm làm ngày truyền thống của Công đoàn Việt Nam.

     Chức năng, vai trò pháp lý của Công đoàn Việt Nam được ghi nhận trong Hiến pháp, Luật Công đoàn 2012 và nhiều văn bản pháp luật quan trọng khác.

     Theo Điều 1 Luật Công đoàn thì Công đoàn là tổ chức chính trị - xã hội rộng lớn của giai cấp công nhân và của người lao động, được thành lập trên cơ sở tự nguyện, là thành viên trong hệ thống chính trị của xã hội Việt Nam, dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam. Do đó trong quan hệ lao động, Công đoàn có những vai trò quan trọng như sau:

 

1. Đại diện, bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của người lao động

     Chức năng trung tâm, nhiệm vụ quan trọng hàng đầu của tổ chức Công đoàn là đại diện, bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của người lao động.
Theo quy định tại Điều 10 Luật Công đoàn, công đoàn các cấp có quyền, đồng thời có trách nhiệm thực hiện:

      - Hướng dẫn, tư vấn cho người lao động về quyền, nghĩa vụ của người lao động khi giao kết, thực hiện hợp đồng lao động, hợp đồng làm việc với đơn vị sử dụng lao động.

      - Đại diện cho tập thể người lao động thương lượng, ký kết và giám sát việc thực hiện thỏa ước lao động tập thể.

      - Tham gia với đơn vị sử dụng lao động xây dựng và giám sát việc thực hiện thang lương, bảng lương, định mức lao động, quy chế trả lương, quy chế thưởng, nội quy lao động.

       - Đối thoại với đơn vị sử dụng lao động để giải quyết các vấn đề liên quan đến quyền lợi và nghĩa vụ của người lao động.

      - Tổ chức hoạt động tư vấn pháp luật cho người lao động.

     - Tham gia với cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền giải quyết tranh chấp lao động.

     - Kiến nghị với tổ chức, cơ quan nhà nước có thẩm quyền xem xét, giải quyết khi quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của tập thể người lao động hoặc của người lao động bị xâm phạm.

     - Đại diện cho tập thể người lao động khởi kiện tại Tòa án khi quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của tập thể người lao động bị xâm phạm; đại diện cho người lao động khởi kiện tại Tòa án khi quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của người lao động bị xâm phạm và được người lao động ủy quyền.

     - Đại diện cho tập thể người lao động tham gia tố tụng trong vụ án lao động, hành chính, phá sản doanh nghiệp để bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của tập thể người lao động và người lao động.

     - Tổ chức và lãnh đạo đình công theo quy định của pháp luật.      

2. Tham dự phiên họp, cuộc họp, kỳ họp, hội nghị

     Theo Điều 13 Luật Công đoàn, Chủ tịch công đoàn các cấp có quyền, trách nhiệm tham dự các phiên họp, cuộc họp, kỳ họp và hội nghị của các cơ quan, tổ chức hữu quan cùng cấp khi bàn và quyết định những vấn đề liên quan đến quyền, nghĩa vụ của người lao động

3. Tham gia thanh tra, kiểm tra, giám sát

     Điều 14 Luật Công đoàn quy định, Công đoàn có quyền, trách nhiệm tham gia, phối hợp với cơ quan nhà nước có thẩm quyền thanh tra, kiểm tra, giám sát việc thực hiện chế độ, chính sách, pháp luật về lao động, công đoàn, cán bộ, công chức, viên chức, bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế và chế độ, chính sách, pháp luật khác có liên quan đến quyền, nghĩa vụ của người lao động; điều tra tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp.

     Khi tham gia, phối hợp thanh tra, kiểm tra, giám sát cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp, Công đoàn có quyền:

     - Yêu cầu cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp cung cấp thông tin, tài liệu và giải trình những vấn đề có liên quan;

     - Kiến nghị biện pháp sửa chữa thiếu sót, ngăn ngừa vi phạm, khắc phục hậu quả và xử lý hành vi vi phạm pháp luật;

     - Trường hợp phát hiện nơi làm việc có yếu tố ảnh hưởng hoặc nguy hiểm đến sức khỏe, tính mạng người lao động, Công đoàn có quyền yêu cầu cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp, cá nhân có trách nhiệm thực hiện ngay biện pháp khắc phục, bảo đảm an toàn lao động, kể cả trường hợp phải tạm ngừng hoạt động.

4. Tuyên truyền, vận động, giáo dục người lao động (Điều 15 Luật Công đoàn)
      - Tuyên truyền đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước liên quan đến Công đoàn, người lao động; quy định của Công đoàn.
      - Tuyên truyền, vận động, giáo dục người lao động học tập, nâng cao trình độ chính trị, văn hóa, chuyên môn, kỹ năng nghề nghiệp, ý thức chấp hành pháp luật, nội quy, quy chế của cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp.

     - Tuyên truyền, vận động, giáo dục người lao động thực hành tiết kiệm, chống lãng phí, đấu tranh phòng, chống tham nhũng.

5. Phát triển đoàn viên công đoàn, công đoàn cơ sở (Điều 16 Luật Công đoàn)
      - Công đoàn có quyền, trách nhiệm phát triển đoàn viên và công đoàn cơ sở trong tất cả các loại hình doanh nghiệp, cơ quan, tổ chức.

     - Những nơi chưa thành lập công đoàn cơ sở thì công đoàn cấp trên trực tiếp cơ sở có quyền, trách nhiệm cử cán bộ công đoàn đến cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp để tuyên truyền, vận động, hướng dẫn người lao động thành lập, gia nhập và hoạt động công đoàn.

6. Vai trò đại diện người lao động nơi chưa thành lập công đoàn cơ sở

     Theo Điều 17 Luật Công đoàn quy định ở cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp chưa thành lập công đoàn cơ sở thì công đoàn cấp trên trực tiếp cơ sở có quyền, trách nhiệm đại diện, bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của người lao động khi được người lao động ở đó yêu cầu.

                                                                                                                                                                                                  Giáo viên: Đặng Thu Huyền



Tin khác


Một số đổi mới quan trọng của Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014

Cơ sở pháp lí khẳng định chủ quyền biển đảo Việt Nam

Tìm hiểu về chế độ bảo hiểm thất nghiệp

Giải quyết tranh chấp về chấm dứt hợp đồng lao động do người sử dụng lao động

Bình đẳng giới trong pháp luật Việt Nam

Thời giờ làm việc, thời giờ nghỉ ngơi của người lao động

Công đoàn và vai trò của tổ chức công đoàn trong quan hệ lao động

Ngày Quốc tế Hạnh phúc 20/3/2014

Luật Xử lý vi phạm hành chính - bước phát triển mới trong quá trình hoàn thiện hệ thống pháp luật VN

ĐỐI TÁC
THỐNG KÊ TRUY CẬP

Đang truy cập: 23


Tuyển sinh